Mariing kinondena ng Koalisyong Makabayan bilang “hindi katanggap-tanggap” ang desisyon ng Court of Appeals noong Disyembre 16, 2025 na nagpatibay sa hatol laban kay dating ACT Teachers Representative France Castro, dating Bayan Muna Representative Satur Ocampo, at sa grupong kilala bilang Talaingod 13 sa tinawag nilang “gawa-gawang” kasong child abuse.
Ayon sa koalisyon, ang desisyon, na inilabas mahigit isang taon matapos ang unang hatol ng Tagum Regional Trial Court, ay pagpapatuloy ng pampulitikang pang-uusig na nagsimula sa ilalim ng administrasyong Duterte at nagpapatuloy sa ilalim ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa pamamagitan ng National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC).
“Walang batayan, mali, at hindi makatarungan ang desisyong ito. Dapat ibasura ang hatol at bigyan ng hustisya ang mamamayang Lumad na siyang tunay na biktima ng militarisasyon at karahasan ng estado,” pahayag ng koalisyon.
Humanitarian Mission na Ginawang Kasong Kriminal
Nag-ugat ang kaso sa National Solidarity Mission noong Nobyembre 2018 sa Talaingod, Davao del Norte, kung saan sina Castro, Ocampo, at iba pang tagapagtaguyod ay nagdala ng relief goods at nagsiyasat sa mga paglabag sa karapatang pantao laban sa mga komunidad ng Lumad na nakararanas ng militarisasyon, food blockade, at aerial bombings sa ilalim ng Martial Law ni Duterte sa Mindanao.
Noong Nobyembre 28, 2018, nagbanta umano ang paramilitary group na Alamara na susunugin ang paaralang Lumad ng Salugpungan Ta Tanu Igkanogon sa Sitio Dulyan. Inilikas ng 11 guro ang 16 na mag-aaral upang mailigtas sila, at tinulungan nina Castro at Ocampo upang matiyak ang kanilang kaligtasan. Iginiit ng mga tagapagtaguyod na ito ay isang humanitarian rescue, hindi child abuse.
Pattern ng Pag-atake sa mga Paaralang Lumad
Binigyang-diin ng koalisyon ang State of the Nation Address ni Duterte noong 2017, kung saan iniutos niyang bombahin ang mga paaralang Lumad, bilang patunay ng patakaran ng estado laban sa edukasyong katutubo.
Ayon sa Save Our Schools Network, 216 paaralang Lumad ang sapilitang ipinasara sa ilalim ni Duterte, 21 ang winasak, 10 aerial bombings ang naitala, at libo-libong Lumad ang napilitang lumikas o sumuko.
“Ang tunay na umaabuso sa mga batang Lumad ay ang militar, paramilitar, at ang estado,” ayon sa koalisyon.
Pagpapatuloy ng Panunupil sa Ilalim ni Marcos Jr.
Ayon sa Makabayan, ipinagpapatuloy ng administrasyong Marcos Jr. ang pamana ng paglabag sa karapatang pantao sa pamamagitan ng National Action Plan for Unity, Peace and Development 2025–2028 at Barangay Development Program ng NTF-ELCAC.
Inakusahan nila ang gobyerno na pinapaboran ang interes ng mga dayuhang korporasyon sa pagmimina at plantasyon, partikular sa mga lupang ninuno ng Lumad gaya ng Pantaron Range sa Davao del Norte.
Legal na Depensa at Apela
Bagama’t pinagtibay ng Court of Appeals ang hatol, binanggit ng koalisyon na apat na pastor at dalawang staff ng ACT ang naabsuwelto, na nagpapakita ng makataong layunin ng misyon at ng kahinaan ng kaso.
Binatikos nila ang CA sa tinawag nilang “pilit na teorya ng sabwatan” sa halip na kilalanin ang ebidensya ng banta mula sa paramilitar.
Dagdag pa ng koalisyon, matagal nang target ng red-tagging sina Castro, Ocampo, at kanilang mga kasama ni Bise Vice President Sara Duterte, mga opisyal ng NTF-ELCAC, at militar dahil sa kanilang adbokasiya para sa mga guro at mga sektor na inaapi.
Partikular na tinutukan si Castro dahil sa kanyang pagbubunyag sa umano’y maling paggamit ng confidential funds at sa paghahain ng impeachment complaint laban sa Bise Presidente.
Panawagan
“Ang lumalaking atake kay Teacher France, Ka Satur, at sa Talaingod 13 ay atake sa kanilang mga adbokasiya at sa mga sektor na kanilang kinakatawan,” ayon sa koalisyon. “Ang pagtatanggol sa kanila ay pagtatanggol sa karapatan at kapakanan ng mamamayan laban sa pagsasamantala at pang-aapi ng estado.”
Nanawagan ang Makabayan sa Supreme Court na baligtarin ang desisyon at hinikayat ang mga Pilipinong “umiibig sa kalayaan” na tumindig kasama ng Talaingod 13. (ROSE NOVENARIO)