Nagbabala ang KAPATID, support group ng mga political prisoner, na ang plano ng Bureau of Corrections (BuCor) na isara at gawing komersyal ang 366.7-hektaryang lupain ng New Bilibid Prison (NBP) sa taong 2028 ay nagdudulot ng dobleng krisis sa karapatang pantao ng mga bilanggo at ng mga residenteng mawawalan ng tirahan.
Dahil dito, hiniling ng grupo sa Commission on Human Rights (CHR) na igiit ang agarang pagpapatigil sa sapilitang paglilipat at pagpapalayas, at utusan ang BuCor na ilabas ang buong detalye ng land use plan nito.
“Nababahala kami na ang napipintong pagsasara ng NBP ay banta sa mga bilanggong pilit na inililipat at sa mga residenteng nanganganib mapalayas. May mga natanggap na kaming saklolo mula sa mga lokal na residenteng nakakuha na ng hanggang tatlong eviction notice. Dapat isama ng Kongreso ang kanilang sitwasyon sa panukalang imbestigasyon,” pahayag ni Fides Lim, tagapagsalita ng KAPATID, noong Oktubre 28 sa konsultasyon ng CHR.
Hinimok ng grupo ang CHR na irehistro ang mga isyung ito sa konsultasyon nito kasama ang mga ahensya ng gobyerno ngayong Oktubre 29. Kaalinsabay nito, inilunsad din ang kampanyang “Protect NBP Lands” sa pagsisimula ng National Correctional Consciousness Week upang manawagan ng transparency at pananagutan.
“Ang decongestion o pagpapaluwag sa mga kulungan ay hindi dapat gawing dahilan para kumita ng pera kapalit ng karapatang pantao. Ang paglilipat ng mga bilanggo sa mga pasilidad na siksikan ay paglilipat lang ng problema. Puputulin din nito ang ugnayan sa kanilang pamilya at access sa medikal na pangangalaga at abugado,” ani Lim.
Sinuportahan ng KAPATID ang posisyon ng CHR na kailangang ilabas ang aktwal na plano ng BuCor para suriin ito. Ang lupain ng Bilibid ay mas malaki nang 53% kumpara sa Bonifacio Global City (BGC), at ayon kay BuCor Director General Gregorio Pio Catapang Jr. kikita ito ng ₱1 bilyon hanggang ₱2 bilyon kada taon mula sa komersyalisasyon. Ayon sa KAPATID, karapatan ng taumbayan na malaman kung sino ang makikinabang sa land conversion at privatization.
Kinuwestiyon din nila ang rason sa paglilipat. “Dapat manatili ang NBP sa kasalukuyang lokasyon nito dahil karamihan sa mga nakakulong dito ay mula sa Luzon,” sabi ni Lim. Ayon sa datos ng BuCor nitong Setyembre 30, 2026, nasa 88.91% (18,110 mula sa 20,369) ng mga PDL sa NBP ay taga-Luzon—kabilang ang 62.20% na galing sa Metro Manila, CALABARZON, at Central Luzon. Sa kabilang banda, grabe na ang overcrowding sa mga paglilipatan: 573% occupancy rate sa Iwahig Penal Farm, 504% sa Leyte Regional Prison, at 399% sa San Ramon Prison.
Bunsod nito, nananawagan ang KAPATID sa CHR na manguna sa isang Human Rights Impact Assessment at imbestigahan kung ang sapilitang paglilipat ay maituturing na malupit, hindi makatao, at nakakalait na pagtrato o parusa sa ilalim ng UN Convention Against Torture, Nelson Mandela Rules, at Anti-Torture Act.
Hinimok din nila ang suspensyon sa paglilipat ng mga bilanggo—partikular ang apela ng 43 political prisoners sa NBP na kinabibilangan ng mga matatanda at maysakit—at pagpapatigil sa demolisyon habang walang malinaw na solusyon.
“Ang tunay na pagpapaluwag sa kulungan ay nakukuha sa pamamagitan ng maagap at legal na pagpapalaya sa mga karapat-dapat nang lumabas—hindi sa simpleng paglilipat ng overcrowding sa ibang preso,” pagbibigay-diin ni Lim.
Bilang tunay na daan ng decongestion, hiniling ng grupo na pabilisin ang pagproseso sa records at time allowances ng mga bilanggo at sa executive clemency, at palayain ang mga tapos na ang hatol pati na ang mga matatanda at malubhang maysakit sa humanitarian na dahilan.#