Mariing tinututulan ng National Union of Journalists of the Philippines (NUJP) ang mga pahayag ni Jose Torres Jr., Executive Director ng Presidential Task Force on Media Security (PTFoMS), na nagmamaliit sa saklaw ng mga pagpatay sa media at itinatanggi ang umiiral na kultura ng impunity o kawalan ng pananagutan sa bansa.
Bagama’t totoo na hindi lahat ng pagpatay sa mamamahayag ay may kaugnayan sa kanilang propesyon, naninindigan ang mga organisasyong pang-media tulad ng NUJP na dapat ituring na may kaugnayan sa trabaho ang lahat ng kaso ng pagpatay sa media hangga’t hindi napapatunayang taliwas.
Mahalaga ang ganitong pag-aakala dahil sa patuloy na klima ng impunity sa Pilipinas, kung saan bihirang matukoy, maimbestigahan, o mahatulan ang mga salarin, lalo na ang mga utak ng krimen.
Sa karamihan ng kaso, inaabot ng maraming taon o dekada bago makamit ang hustisya.
Ang pagbabalewala sa halos kalahati ng mahigit 200 kaso ng pagpatay sa media mula 1986 bilang “hindi kaugnay sa trabaho” ay pagtalikod sa malupit na katotohanan na nananatiling mailap ang hustisya, at patuloy na bigo ang mga institusyon ng estado na panagutin ang mga pumapatay sa malayang pamamahayag.
Isang makapangyarihang halimbawa nito ang 2009 Ampatuan Massacre sa Maguindanao, kung saan 32 mamamahayag at manggagawa sa media ang nasawi. Umabot ng isang dekada bago nagkaroon ng hatol noong 2019, at hanggang ngayon, marami pa ring suspek ang hindi nahuhuli.
Ang pahayag na walang kultura ng impunity sa bansa ay salungat sa datos mula sa lokal at internasyonal. Patuloy na itinatala ng Committee to Protect Journalists (CPJ) ang Pilipinas bilang isa sa pinakamasahol na lumalabag sa Global Impunity Index ng 2024, kung saan ika-siyam ang bansa, may hindi bababa sa 18 kaso ng pagpatay sa mamamahayag na hindi pa nalulutas.
Nasa listahang ito ang Pilipinas sa loob ng 17 magkakasunod na taon. Iba ang sinasabi ng mga numerong ito kumpara sa larawan na iginuguhit ng PTFoMS.
Tinatanggap ng NUJP ang mga inisyatiba gaya ng bagong memorandum of agreement sa pagitan ng PTFoMS at National Police Commission (Napolcom) upang protektahan ang karapatan ng mga mamamahayag at sugpuin ang red-tagging at harassment mula sa mga pulis.
Gayunpaman, kailangang suportahan ang mga pangakong ito ng transparency, pananagutan, at agarang aksyon.
Ang pagmaliit sa problema ay hindi nagpapaligtas sa mga mamamahayag. Ang tunay na pagbabago ay makakamit sa pagtatapos ng impunity sa pamamagitan ng mabilis at malayang imbestigasyon sa bawat kaso ng karahasan laban sa media, at sa pagdadala sa hustisya ng parehong mga salarin at mga utak ng krimen.
Higit sa lahat, mahalagang kilalanin ng pamahalaan,at hindi maliitin, ang mga panganib na araw-araw na kinakaharap ng mga Pilipinong mamamahayag.#